Een nieuw perspectief op ouder worden

Net als vrouwen 100 jaar geleden zullen ouderen hun rechten moeten veroveren. In plaats van mensen vroeg te pensioneren, moet hun werkkracht en ervaring circulair en duurzaam benut worden.

  • Blog 19 07 2017

    Tweederangs burgers
    Tot in de 20e eeuw werden vrouwen in de westerse wereld als tweederangs burgers beschouwd. Geen stemrecht, geen handelingsbekwaamheid binnen het huwelijk, geen carrière. In onze ogen absurde noties die in 100 jaar tijd gelukkig verdwenen zijn.

    "…zoals vrouwen eind 19e eeuw beschouwd werden als tweederangs burgers, zo worden nu ouderen dat…"

    Net zulke absurde noties bestaan er nu over ouderen. Het is nog heel kort geleden dat ouderen na hun 50e min of meer werden afgedankt. Decennia lang werd je uiterlijk op je 65e gepensioneerd, als het even kon weggestopt in een bejaardentehuis, en dan maar wachten op het einde. In de jaren tachtig en negentig werd het, met het enorme aantal jonge toetreders op de arbeidsmarkt, heel normaal voor een 53-jarige om zich met een VUT regeling uit het arbeidsleven terug te trekken. Terugtreding door ouderen werd als heel wenselijk beschouwd.

    Nu mag je gaan genieten van het leven
    Gelukkig zijn deze denkbeelden verlaten. Maar de culturele, maatschappij-brede verdrukking van ouderen houdt aan: in vele beroepsgroepen en bij vele werkgevers (artsen- en advocaten maatschappen, grote bedrijven) is “pensionering” na je 60e verplicht. De lineaire ontwikkeling van het werkend leven is nog steeds de norm: “up or out”. Op mijn 50ste ontving ik van mijn gemeente ongevraagd een pasje met brochure waarmee vele geneugten voor mij toegankelijk werden gesteld: korting in musea, wandel- en fietstochtjes, cursussen van velerlei aard. Nu mag je eindelijk gaan genieten van het leven, zo lijkt de boodschap.…..

    "…de lineaire ontwikkeling van het werkend leven is nog steeds de norm: up or out…”

    Wat is dit voor zottigheid? Zijn wij met z’n allen gek geworden? Met welk recht beslissen wij over de levens van anderen? Welk achterhaald collectivistisch denken ligt ten grondslag aan dit wegzetten van een heel grote bevolkingsgroep?

    Emancipatie bevechten
    Zoals vrouwen eind 19e eeuw beschouwd werden als tweederangs burgers, zo worden nu ouderen dat. Vrouwen hebben hun emancipatie moeten bevechten, in een strijd die tenminste 80 jaar geduurd heeft. Zo zullen de komende decennia ook de ouderen hun vrijheid moeten veroveren.
    Wij moeten wég van het na-oorlogse socialistische zieligheidsdenken. Wég van het verzorgen, van het afhankelijk maken. Ouderen zijn juist krachtiger. Bevrijd van de knellende banden van het leven dat achter ze ligt, als adolescent, als jong volwassene die zijn plek nog moest veroveren, als ouder die zijn kinderen moest laten opgroeien. Als mid-life werknemer die in de hiërarchie van twee kanten onder druk stond.

    "…ouderen zijn juist krachtiger en vrij van zorgen…"

    Als oudere vanaf circa 60 jaar ben je van al deze zorgen los. Niets hoeft meer bewezen of veroverd te worden. Je bent al in minder of meerdere mate geslaagd in het leven: als vader, als professional, als echtgenoot, als vriend, als mens. Velen hebben financiële reserves. Dat geeft ongelooflijk veel ruimte: ruimte in je agenda, ruimte in de financiën, ruimte in je hoofd. De ruimte om keuzes te maken.

    Circulair denken in de arbeidsmarkt
    Bovendien komen wij als maatschappij tot het besef, dat het wel erg verspillend is om de werkkracht, wijsheid en ervaring van de zestigers zomaar weg te gooien. En verspilling is toch juist wat wij in de duurzame wereld níet meer willen? De circulaire economie is het nieuwe streven; waarom niet in de arbeidsmarkt?

    "…de werkkracht, wijsheid en ervaring van de zestigers niet zomaar weggooien…"

    De grote aantallen gezonde, energieke en kundige zestigers kunnen niet allemaal hun weg vinden in een ZZP bestaan: een portefeuille van bijvoorbeeld adviesopdrachten, bestuurs- en vrijwilligerswerk. Nee, deze mensen moeten doodeenvoudig langer in dienst blijven. Niet als uitgebluste oudjes die geparkeerd worden in onaantrekkelijke banen en hun tijd uitzitten, omdat ze voor het echte werk niet geschikt meer zijn. Maar in échte rollen waarin zij échte verantwoordelijkheid dragen.

    Multigenerationele teams
    Hiervoor moet een heel nieuw denken binnen organisaties op gang komen. Recent onderzoek wijst uit dat multi generationele teams effectiever zijn. In de nieuwe, niet-hiërarchieke organisaties met zelfsturende teams en agile werken, zijn ouderen juist op een heel slimme en effectieve manier goed in te passen. Werkgevers moeten het langer in dienst blijven van ouderen veel actiever gaan stimuleren. Er moet veel creatiever tegen carrières worden aangekeken: niet lineair, maar circulair of parabolisch.

    "…in de nieuwe, niet-hiërarchieke organisaties met zelfsturende teams en agile werken, zijn ouderen juist op een heel slimme en effectieve manier goed in te passen…"

    De Facebook generatie van de millenials en de late baby boom zestigers hebben zo hetzelfde belang: het afscheid nemen van hiërarchiek en lineair denken. Transparantie en anarchie waren ín in de jaren 60 en 70. Komen de idealen van de flower power generatie alsnog uit?

    Geschreven op LinkedIn door Jan Quist


     

    Alle blogs


    05 12 2018   Brakman voelt zich thuis bij QUIST
    18 04 2018   Leider moet eigen kracht èn beperkingen kennen
    08 03 2018   Waarom kwetsbaarheid je een krachtige leider maakt
    12 12 2017   Neem je huis mee naar je werk!
    29 11 2017   Hoe je als persoon boven je prestaties uitstijgt
    28 11 2017   Met deze drie vragen vind je je signatuur als leider
    22 11 2017   Hoe je als leider winst met waarde combineert
    21 11 2017   Je bent meer dan je functie
    31 10 2017   Een nieuwe herfst, een nieuw kabinet
    14 09 2017   Veranderen
    19 07 2017   Een nieuw perspectief op ouder worden
    03 07 2017   Het keuren van vlees
    26 06 2017   Rollenspel
    19 06 2017   Het ondergeschoven kind
    12 06 2017   Last en ruggespraak
    06 06 2017   Tijd en Jolijt
    29 05 2017   Onder ons(jes)
    22 05 2017   De Maalstroom der Dingen
    11 05 2017   DE (M/V) MET DE HAMER
    10 05 2017   MOED MOET
    09 05 2017   (VER)HOUDINGEN
    10 04 2017   Noodzakelijke en logische zelfprofilering
    20 02 2017   Vroeger was alles beter - of niet?
    16 01 2017   Hoe krijgen wij de leiders die wij willen?
    08 12 2016   Sterk LinkedIn profiel: een must
    15 09 2016   Een sollicitatiegesprek op niveau
    19 07 2016   Regelzucht en creativiteit
    04 07 2016   Een CV om te zoenen
    16 06 2016   Uit je comfort zone op je 62e